پيشينه تاريخي اصل يكصدوپنجاه و يكم قانون اساسي
به حكم آيه كريمه \"واعدوالهم ما استطعتم من قوه و من رباط الخيل ترهبون به عدوالله و عدوكم و آخرين من دونهم لا تعلمونهم الله يعلمهم\" دولت مؤظف است براي همه افراد كشور برنامه و امكانات آموزش نظامي را بر طبق موازين اسلامي فراهم نمايد، به طوري كه همه افراد همواره توانايي دفاع مسلحانه از كشور و نظام جمهوري اسلامي ايران را داشته باشند، ولي داشتن اسلحه بايد با اجازه مقامات رسمي باشد.
لايحه قانوني راجع به تشكيل سازمان بسيج ملي ـ مصوب 10/2/59 شوراي انقلاب
وزارت كشور
لايحه قانوني راجع به تشكيل سازمان بسيج ملي كه در جلسه مورخ 10/2/59 به تصويب شوراي انقلاب جمهوري اسلامي ايران رسيده است به پيوست ابلاغ مي گردد.
لايحه قانوني راجع به تشكيل سازمان بسيج ملي
ماده 1: در اجراي فرمان رهبر انقلاب و بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران مبني بر ايجاد، آموزش و بسيج ارتش بيست ميليوني جهت پيشگيري و مقابله با هرگونه تهديد و تجاوز نظامي سياسي، اقتصادي، فرهنگي و سوانح طبيعي، سازماني به نام سازمان بسيج ملي زير نظر فرمانده كل قوا و وابسته به وزارت كشور تشكيل مي گردد.
ماده 2: شرح وظايف و تشكيلات و پست هاي سازماني سازمان بسيج ملي با تأييد سازمان امور اداري و استخدامي كشور تهيه خواهد شد.
ماده 3: آئين نامه اجرايي اين لايحه قانوني بو سيله وزارت كشور و سازمان امور اداري و استخدامي كشور تنظيم و به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.
شوراي انقلاب جمهوري اسلامي ايران
روزنامه رسمي شماره 10280 ـ 24/3/359 1
شماره 3112 28/2/1359
لايحه قانوني (تكميلي) تشكيل سازمان بسيج ملي مصوب 19/4/59 شوراي انقلاب
دفتر رياست جمهوري
لايحه قانوني تشكيل سازمان بسيج ملي كه در جلسه مورخ 19/4/59 به تصويب شوراي انقلاب جمهوري اسلامي ايران رسيده است به پيوست ابلاغ مي گردد.
لايحه قانوني تشكيل سازمان بسيج ملي
ماده 1: بر مبناي تعاليم عاليه اسلام كه هر فرد مسلمان بايد با آمادگي كامل مهياي دفاع و جهاد عليه تجاوزكاران و موانع راه خدا باشد و به موجب اصل 151 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و به مقتضاي ضرورت انقلاب كه همه افراد ملت ايران بايد عليه دشمنان ايران و انقلاب اسلامي آن تجهيز شوند و به پيروي از فرمان رهبر انقلاب امام خميني مبني بر تشكيل ارتش بيست ميليوني، سازمان بسيج ملي براي آموزش و سازماندهي همه افراد داوطلب به منظور مقابله با هر گونه تهديد و تجاوز داخلي و خارجي و پاسداري از دست آوردهاي انقلاب اسلامي تا تحقق كامل نظام اسلامي و نيز ايجاد آمادگي هاي لازم در مردم براي مقابله با آثار ناشي از وقوع سوانح طبيعي و حوادث غير مترقبه زير نظر رهبر يا شوراي رهبري و وابسته به رياست جمهوري تأسيس مي گردد:
تبصره: بسيج ارتش بيست ميليوني براي مقاصد دفاعي منحصراٌ با صدور فرمان از طرف رهبر يا شوراي رهبري خواهد بود.
ماده 2: وظايف كلي سازمان بسيج ملي عبارت است از:
- تهيه و اجراي برنامه هاي تعليمات نظامي، عقيدتي و حفاظتي براي كليه داوطلبان ارتش بيست ميليوني در سراسر كشور.
- سازمان دهي و تجهيز كليه داوطلبان متعهد براي مبارزه و دفاع در برابر تجاوز، تهديد و دخالت دشمنان خارجي و عوامل سرسپرده داخلي آنان.
- تهيه و طرح ها و برنامه هاي ضروري متناسب با شرايط روز در جهت تحقق اهداف سازمان و گسترش فعاليت هاي بسيج در كليه سطوح مملكت.
- تهيه طرحها و برنامه هاي لازم جهت ايجاد آمادگي در مردم به منظور پيشگيري از بروز سوانح طبيعي و حوادث غير مترقبه و مقابله با آثار سوء ناشي از آنها و هماهنگ كردن فعاليت هاي مربوطه در زمان اضطرار.
- نظارت بر چگونگي اقدامات انجام شده و ارزشيابي پيشرفت فعاليت هاي بسيج ملي در سطح كشور و تهيه و تقديم گزارشات لازم به مراجع ذيربط.
ماده 3: مقررات و آئين نامه اجرايي اين قانون و تشكيلات سازمان بوسيله سازمان بسيج ملي، با همكاري دفتر رياست جمهوري، وزارت كشور، وزارت دفاع ملي، ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي، سپاه پاسداران تهيه و با تأييد سازمان امور اداري و استخدامي كشور (از نظر تشكيلات) پس از تصويب هيأت وزراء بموقع اجراء گذارده خواهد شد.
تبصره 1: رئيس سازمان بسيج ملي از طرف رهبر يا شوراي رهبري منصوب مي گردد.
تبصره 2: خط مشي كلي بسيج ملي توسط شوراي عالي دفاع ملي تعيين مي گردد و هر گونه تغيير يا جرح يا تعديل در خط مشي تعيين شده به وسيله همان شورا انجام خواهد شد.
تبصره 3: تصميمات مربوط به چگونگي اجراي خط مشي تعيين شده و واگذاري مسئوليت ها و وظايف به عناصر تابعه در ستاد بسيج توسط شورايي مركب از رئيس و مسئولان قسمت هاي مختلف سازمان اتخاذ گرديده و به وسيله رئيس سازمان به مرحله اجرا در مي آيد.
ماده 4: پشتيباني هاي آموزشي و لجستيكي سازمان بسيج ملي، ضمن در نظر گرفتن اصل خودكفائي ارتش بيست ميليوني، به عهده وزارت دفاع ملي و كليه سازمان هاي نظامي و انتظامي و سپاه پاسداران خواهد بود. نحوه و حدود اين گونه پشتيباني ها در آئين نامه اجرايي اين قانون مشخص خواهد شد.
ماده5: تشكيلات سازمان بسيج ملي در مراكز استان ها و شهرستان ها و بخش ها و روستاها براساس آئين نامه هاي اجرايي مصوب و خط مشي كلي تشكيلاتي سازمان بسيج ملي تهيه و با همكاري استانداران، فرمانداران، بخشداران و دهبانان اجراء و جزء بسيج ملي مركز خواهد بود.
شوراي انقلاب جمهوري اسلامي ايران
روزنامه رسمي شماره 10328 ـ 20/5/1359
شماره 15164 25/4/1359
لايحه قانوني ادغام سازمان هاي آمادگي ملي و بسيج غير نظامي در سازمان بسيج ملي مصوب 4/ 4/ 59 شوراي انقلاب
دفتر رياست جمهوري
لايحه قانوني راجع به ادغام سازمانهاي آمادگي ملي و بسيج غير نظامي و دفاع غير نظامي در سازمان بسيج ملي كه در جلسه مورخ 4/4/59 به تصويب شوراي انقلاب جمهوري اسلامي ايران رسيده است به پيوست ابلاغ مي گردد.
لايحه قانوني راجع به ادغام سازمان هاي آمادگي ملي و بسيج غير نظامي و دفاع غير نظامي در سازمان بسيج ملي.
ماده واحده: از تاريخ تصويب اين لايحه قانوني، سازمان هاي آمادگي ملي و بسيج غير نظامي و دفاع غير نظامي در سازمان بسيج ملي ادغام مي شوند و تمام بودجه و دارايي و تعهدات آنها به سازمان اخيرالذكر منتقل مي گردد.
شوراي انقلاب جمهوري اسلامي ايران
روزنامه رسمي شماره 10329 ـ 22/5/1359
شماره 28900 25/4/1359
قانون ادغام سازمان بسيج ملي در سپاه پاسداران انقلاب اسلامي مصوب 28/10/59 مجلس شوراي اسلامي
سپاه پاسداران انقلاب اسلامي
قانون راجع به ادغام سازمان بسيج ملي (مستضعفين) در سپاه پاسداران انقلاب اسلامي كه در جلسه مورخ بيست و هشتم دي ماه 1359 مجلس شوراي اسلامي تصويب شده و به تأييد شوراي نگهبان رسيده و طي نامه شماره 16/ق/م مورخ 21/11/59 رياست جمهوري به نخست وزير واصل گرديده است براي اجراء به پيوست ابلاغ مي گردد.
نخست وزير ـ محمد علي رجائي
قانون ادغام سازمان بسيج ملي (مستضعفين) در سپاه پاسداران انقلاب اسلامي
ماده 1: از تاريخ تصويب اين قانون، سازمان بسيج ملي (مستضعفين) كه طبق لايحه قانوني مصوب 19/4/59 شوراي انقلاب ايجاد گرديد، تحت عنوان واحد بسيج مستضعفين در سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ادغام مي شود و مسئوليت اداره و فرماندهي آن به سپاه پاسداران انقلاب اسلامي واگذار مي گردد.
ماده 2: سپاه پاسداران انقلاب اسلامي مؤظف است ظرف مدت يك ماه از تاريخ تصويب اين قانون اساسنامه واحد بسيج مستضعفين را در رابطه با كل سپاه تنظيم و با رعايت اصل 74 قانون اساسي جهت تصويب به مجلس شوراي اسلامي سپاه تقديم نمايد.
ماده 3: كليه اعتبارات و امكاناتي كه از طرف سازمان هاي دولتي و غير دولتي و افراد در اختيار سازمان مذكور قرار گرفته در اختيار سپاه پاسداران انقلاب اسلامي قرار مي گيرد.
قانون فوق مشتمل بر سه ماده در جلسه روز يكشنبه بيست و هشتم دي ماه يك هزار و سيصد و پنجاه و نه شمسي به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيده و شوراي محترم نگهبان آن را تأييد نموده است.
رئيس مجلس شوراي اسلامي ـ اكبر هاشمي
روزنامه رسمي شماره 1049 ـ 16/12/1359
شماره 71624 29/11/1359
ماده 4: آيين نامه هاي اجرايي اين قانون به وسيله سازمان آمادگي ملي و بسيج غير نظامي تهيه و پس از تصويب هيأت وزيران به مرحله اجرا گذارده مي شود.
ماده 5: وزارتخانه ها و مؤسسات و شركت هاي دولتي و شهرداريها و مؤسسات تابع و وابسته به آنها و ساير سازمان هاي بخش عمومي و خصوص و افراد مكلف هستند دستورالعمل هايي را كه در حدود اين قانون و آينن نامه هاي اجرايي آن تهيه و با امضاي نخست وزير صادر مي شود اجرا كنند.
قانون اصلاح قانون سازمان دفاع غير نظامي
مصوب 26/2/51
ماده 1: سازمان دفاع غير نظامي كشور به منظور حفاظت جان و مال مردم و مؤسسات و تأسيسات و منابع مختلف ثروت هاي ملي در برابر حوادث طبيعي و سوانح غير مترقبه و حملات هوايي و استعمال هر گونه سلاح و اثرات ناشي از آن در زمان صلح و جنگ و همچنين تقويت و حفاظت روحي افراد و تحكيم علاقه به همكاري متقابل بين آنها طبق مقررات اين قانون عمل خواهد كرد.
ماده 2: اصلاحي 30/1/56 مجلس شوراي ملي منحله از تاريخ تصويب اين قانون سازمان دفاع غير نظامي كشور با كليه دارايي و بودجه و كاركنان آن به وزارت كشور وابسته مي شود.
ماده 3: كليه وزارتخانه ها و مؤسسات و سازمان هاي دولتي و وابسته به دولت و شهرداري ها مكلف به همكاري با سازمان دفاع غير نظامي مي باشند و بايد آئين ناهه هل و دستورالعمل هاي اجرايي آنها را به موقع اجراء بگذارند.
ماده 4: اصلاحي 30/1/56 مجلس شوراي اسلامي ملي منحله آئين نامه هاي اجرايي اين قانون توسط وزارت كشور تهيه و پس ازتصويب هيأت وزيران لازم الاجراء خواهد بود.
اساسنامه واحد بسيج مستضعفين (فصل چهارم اساسنامه سپاه پاسداران انقلاب اسلامي) مصوب 15/6/61 مجلس شوراي اسلامي
فصل چهارم ـ اساسنامه واحد بسيج مستضعفين
ماده 35: هدف از تشكيل واحد بسيج مستضعفين ايجاد توانايي هاي لازم در كليه افراد معتقد به قانون اساسي و اهداف انقلاب اسلامي به منظور دفاع از كشور، نظام جمهوري اسلامي و همچنين كمك به مردم هنگام بروز بلايا و حوادث غير مترقبه با هماهنگي مراجع ذيربط مي باشد.
ماده 36: به منظور اجراي ماده 9 اساسنامه سپاه پاسداران وظايف بسيج به شرح زير مي باشد:
- آموزش نظامي در حد توانائي دفاع از نظام جمهوري اسلامي ايران و تماميت ارضي كشور
- تعليم و تربيت در زمينه هاي عقيدتي، سياسي و تخصص هاي مورد نياز
- سازماندهي اعضاي بسيج
- تهيه طرحهاي دفاعي با هماهنگي ساير ارگان هاي ذيربط.
تبصره: كليه سازمان ها و ارگان هائي كه با نام هاي گوناگون در زمينه آموزش نظامي و آماده سازي در بسيج مردم فعاليت دارند به جز خدمت وظيفه عمومي منحل گرديده و اين فعاليت ها در سپاه متمركز مي گردد.
ماده 37: هر شهر بسته به وسعت و جمعيت به چند منطقه مقاومت و هر منطقه مقاومت به چند ناحيه مقاومت و هر ناحيه مقاومت به چند پايگاه مقاومت تقسيم مي گردد، كه هر پايگاه مقاومت شامل گروه هاي سازمان يافته خواهد بود.
تبصره: شهرك ها و قصبات و دهات كشور داراي هسته مقاومت بسيج خواهند بود.
ماده 38: سپاه پاسداران انقلاب اسلامي هسته هاي مقاومت محلي را با همكاري روحانيون و معتمدين محل و شوراهاي محلي قانوني در سطح كليه محلات تشكيل مي دهد.
تبصره 39: گسترش واحدهاي محلي بسيج بايد به گونه اي باشد كه در كوتاه ترين مدت ممكن در تمامي محله ها هسته هاي مقاومت تشكيل شود.
ماده 40: در رده هاي اجرايي بسيج به تناسب اقشار و صنوفي كه تحت پوشش آن بسيج اند يك نفر از هر قشر و صنف از افراد موجه و قابل اعتماد و يك نفر از روحانيون موجه محل به سرپرستي مسئول واحد بسيج مربوطه شوراي بسيج را تشكيل مي دهند اين شورا براي مسئول بسيج شوراي مشورتي خواهد بود و تصميم گيرنده نهايي مسئول بسيج است.
تبصره: روحاني شورا بايد به تأييد مقام رهبري يا نماينده اي كه در سپاه تعيين نمايد، يا نماينده رهبري در هر رده برسد ديگر اعضاء شورا بوسيله مسئول بسيج روحاني شوراي مربوطه تعيين مي شوند.
ماده 41: افراد ارتش بيست ميليوني به صورت زير دسته بندي مي شوند:
الف) اعضاي عادي ـ عموم اقشار معتقد به قانون اساسي جمهوري اسلامي و اهداف انقلاب اسلامي كه پس از گذراندن دوره آموزش عمومي به عضويت ارتش بيست ميليوني (بسيج مستضعفين سپاه پاسداران انقلاب اسلامي) درآمده و سازمان دهي مي شوند، و در حدود قوانين و مقررات فعاليت هاي پشتيباني و رزمي زمان جنگ و همچنين فعاليت هاي عمراني، خدماتي، اجتماعي، سياسي و اطلاعاتي خواهند داشت.
ب) اعضاي فعال ـ افرادي هستند كه پس از گذراندن دوره هاي آموزش عمومي سازمان دهي شده و با تداوم آموزش و برنامه هاي ويژه انسجام آنها حفظ خواهد شد.
تبصره: اعضاي عادي و فعال از پرسنل كادر ثابت نبوده و حقوق ثابت دريافت نخواهند كرد.
ج) اعضاي ويژه ـ افراد فعالي هستند كه صلاحيت هاي يك پاسدار را دارا مي باشند و داراي پرونده آموزشي و فردي بوده و هنگام نياز سپاه به طور تمام وقت در اختيار سپاه قرار مي گيرند اين افراد داراي كارت مخصوص بوده و در رابطه منظم با سپاه هستند.
ماده 42: كليه افراد و مسئولين واحدهاي ستادي بسيج و فرماندهان مراكز بسيج و فرماندهان منطقه مقاومت (در شهرها) از پاسداران خواهند بود فرماندهان ناحيه مقاومت, پاسدار و يا از اعضاء ويژه بسيج, فرماندهان پايگاه مقاومت از اعضاي ويژه و فرماندهان گروه هاي مقاومت از اعضاي فعال خواهند بود.
روزنامه رسمي شماره 10953ـ 11/7/1361 نظرات